Wordle-යි 99% දිනන්නේ කෙසේද? තොරතුරු න්‍යායයේ අද්භූතය

**Wordle යනු කුමක්ද?** Wordle යනු නියූයෝර්ක් ටයිම්ස් විසින් පවත්වාගෙන යන දිනපතා වචන-පහේළි ක්‍රීඩාවකි. රහස් 5-අකුරු ඉංග්‍රීසි වචනයක් උත්සාහ 6ක් තුළ සොයා ගත යුතුය. සෑම අනුමානයකින් පසු වර්ණ තුනකින් ඉඟි ලැබේ: • කොළ: අකුරත් නිවැරදි, ස්ථානයත් නිවැරදි • කහ: අකුර වචනය තුළ ඇත, නමුත් වෙනත් ස්ථානයක • අළු: අකුර වචනය තුළ නොමැත දිනකට එකම පහේළියක් පමණක්, ලෝකය පුරා සියල්ලන්ටම එකම පිළිතුර. ඒ නිසාම මෙය මෙතරම් ජනප්‍රියය. **99% ජයගන්න නව උපායමාරු** 2026 ජූනි 19 දින, නියූයෝර්ක් හි Binghamton University හි පර්යේෂකයන් Wordle almost සෑම විටම විසඳන ක්‍රමයක් ප්‍රකාශයට පත් කළා. • ප්‍රධානියා: උපකාරක මහාචාර්ය Congyu “Peter” Wu • කණ්ඩායම: Donald Stephens, Talal Aladaileh • ප්‍රකාශනය: “Solving Wordle Using Information Theory”, *Northeast Journal of Complex Systems* • ඔවුන්ගේ ජය ප්‍රතිශතය: 99% සාම්ප්‍රදායික උපායමාරු—උදාහරණයක් ලෙස A, E, R වැනි නිතර පෙනෙන අකුරු පදනම් කරගෙන අනුමාන කිරීම—සමීපව 90% පමණක් ජයගත්තා. **රහස මොකක්ද? Shannon entropy** සාමාන්‍යයෙන් අපි “මෙයම පිළිතුර වෙන්න ඇති” කියලා හිතෙන වචනයක් අනුමාන කරනවා. මේ කණ්ඩායම ඒක වෙනස් කළා. පිළිතුර වීමට වැඩි ඉඩ ඇති වචනය සෙවීම වෙනුවට, වැඩිම තොරතුරු ලබා දෙන වචනය සෙව්වා. ඒ සඳහා ඔවුන් භාවිතා කළේ Shannon entropy — තොරතුරු න්‍යාය තුළ අනිශ්චිතතාවය මැනීමට යොදාගන්නා ගණිතමය මෙවලමක්. සෑම අනුමානයක්ම ඉතිරි හැකියාවන් කීයද වේගයෙන් කපා හෙළන්නේදැයි ගණනය කර, වැඩිම information gain ලබා දෙන වචනය නිර්දේශ කරයි. ඒ නිසා කිසිවිටෙක නිර්දේශ වන වචනය බලද්දී random වගේ පේන්න පුළුවන්. ඒක පිළිතුර වීමට කිසිම ඉඩක් නොමැතිව තිබිය හැක. නමුත් ඒක ඊළඟ පියවරේදී පිළිතුරට තව නුදුරු කරවයි. “අනුමානයක් නිවැරදි පිළිතුර වීම අත්‍යාවශ්‍ය නැහැ; තොරතුරු ලබා දෙන එකම ප්‍රමාණවත්” කියලා Donald Stephens කියනවා. **ප්‍රායෝගිකව කොහොමද?** ක්‍රීඩා කරන අතරතුර කුඩා script එකක් අසලින්ම ධාවනය කරන්න වෙනවා. සෑම අනුමානයකට පස්සෙ ලැබුණු වර්ණ ඇතුළත් කළාම, ඊළඟ හොඳම අනුමානය ඒක කියලා දෙයි. මෙම ව්‍යාපෘතිය ලොකු පර්යේෂණයක් ලෙස ආරම්භ වුණේ නැහැ. Wuගේ පන්තියේ “තොරතුරු න්‍යාය සැබෑ ලෝක ප්‍රශ්නයකට යොදා පෙන්වන්න” කියන assignment එකක් ලෙස ආරම්භ වෙලා, පසුව published paper එකක් වුණා. **නිගමනය** Wordle කියන්නේ සරල ක්‍රීඩාවක් පමණක් නොවේ. තොරතුරු කාර්යක්ෂම ලෙස එකතු කරන්නේ කොහොමද කියන දේට කුඩා උදාහරණයක්. මේ entropy අදහස වෛද්‍ය රෝග නිර්ණය, සෙවීමේ ඇල්ගොරිතම වගේ බොහෝ තැන්වලත් භාවිතා වෙනවා. හෙට Wordle ක්‍රීඩා කරද්දී, නිවැරදි පිළිතුරම සෙවන්න එපා. වැඩිම ඉගෙනුම දෙන්න පුළුවන් අනුමානය දාන්න. --- ආධාරය: Binghamton University, State University of New York. “Solving Wordle Using Information Theory”, Wu, Stephens, Aladaileh. *Northeast Journal of Complex Systems*, 2026 ජූනි. Wordle® යනු New York Times Company හි ලියාපදිංචි වෙළඳ ලකුණකි. ## පසුබිම & සන්දර්භය (Background & Context) Wordle නියූයෝර්ක් ටයිම්ස් විසින් පවත්වාගෙන යන දිනපතා වචන-පහේළි ක්‍රීඩාවක් වන නිසා, එය “එකම දිනයේ සියල්ලන්ටම එකම පහේළිය” යන පොදු අත්දැකීමක් නිර්මාණය කරයි. දිනකට එක වතාවක් පමණක් උත්සාහ කළ හැකි සීමාවත්, උත්සාහ 6ක් තුළ 5-අකුරු ඉංග්‍රීසි වචනයක් සොයාගත යුතු නියමයත්, සාමාන්‍ය වචන ක්‍රීඩාවකට වඩා මෙය කුඩා තීරණ-ගැනීමේ ගැටලුවක් බවට පත් කරයි. සෑම අනුමානයකින් පසු කොළ–කහ–අළු සංකේත මගින් ලැබෙන ප්‍රතිචාරය, “අප දන්නා දේ–තවම නොදන්නා දේ” අතර සීමාව පැහැදිලිව පෙන්වයි. මෙම ව්‍යුහය නිසාම, Wordle වැනි ක්‍රීඩාවන් භාෂා දැනුම පුහුණු කිරීමක් පමණක් ලෙස නොව, සීමිත උත්සාහ තුළ තොරතුරු එකතු කරන්නේ කෙසේද යන අදහසට උදාහරණයක් ලෙස ද බලන්න පුළුවන්. මෙම ලිපියේ සන්දර්භමය වැදගත්කම, සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය උපායමාරු සහ ගණිතමය පදනමක් ඇති උපායමාරු අතර වෙනස තේරුම් කරවීමේදීයි. බොහෝ දෙනා සාමාන්‍යයෙන් නිතර පෙනෙන අකුරු මුල් කරගෙන අනුමාන කරනවා; එය යම් තරමක් වැඩ කළත්, එය සෘජුවම “ඉක්මනින් පිළිතුර සොයාගන්නේ කොහොමද” යන්න අරමුණ කරගනී. ඒ වෙනුවට, 2026 ජූනි මාසයේදී Binghamton University හි පර්යේෂකයන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ බව කියන මෙම අධ්‍යයනය “මොන අනුමානයෙන් වැඩිම තොරතුරු ලැබෙයිද” යන ප්‍රශ්නය මධ්‍යයට ගනී. මෙහි Shannon entropy යන තොරතුරු න්‍යායට අදාළ මිනුම භාවිතා කර, සෑම උත්සාහයක්ම ඉතිරි හැකියාවන් කීයද වේගයෙන් අඩු කරන්නේදැයි ගණනය කරති. එනිසා, ඊළඟ අනුමානය “පිළිතුර වගේ පේනවද” යන්නට වඩා “නොදැනුම අඩු කරනවද” යන්නම වැදගත් වේ; මෙම හැරවීමම ලිපියේ සන්දර්භය තේරුම් ගැනීමට මූලික පසුබිම වේ. තවද, මෙම අධ්‍යයනය පන්ති කාර්යයක් ලෙස ආරම්භ වී පසුව ප්‍රකාශනයක් බවට පත් වුණා කියන සටහන්, අධ්‍යාපනික පරිසරයක මූලික න්‍යායන් ක්‍රීඩාවක් තුළ මැනිය හැකි ඵලදායී ප්‍රතිඵල බවට පරිවර්තනය වන්නේ කෙසේදැයි ද පැහැදිලි කරයි. එහි ප්‍රායෝගික හැඩයක් ලෙස, ක්‍රීඩා කිරීමේදී කුඩා script එකක් මඟින් වර්ණ සංකේත ඇතුළත් කර ඊළඟ හොඳම අනුමානය ලබාගත හැකි ක්‍රමයත් සඳහන් කරයි. මේ ආකාරයෙන් “පරිගණක උපකාර + මනුෂ්‍ය තීරණය” යන මිශ්‍රණය, තොරතුරු න්‍යායේ අදහස් ඇයි වැදගත්ද යන්නට සන්දර්භයක් සපයයි: Wordle කුඩා වේදිකාවක් වුවත්, සීමිත උත්සාහ තුළ නිවැරදි තීරණයකට ළඟා වීමේ අවශ්‍යතාවය ඇති බොහෝ ක්ෂේත්‍රවල (උදාහරණයක් ලෙස වෛද්‍ය රෝග නිර්ණය, සෙවීමේ ඇල්ගොරිතම) මෙවැනි අදහස්ම භාවිතා වන බව ලිපිය සම්බන්ධ කරයි. එම නිසා, මෙම පසුබිම Wordle එක විනෝදාස්වාදයක් පමණක් ලෙස නොව, තොරතුරු එකතු කිරීම හා තීරණ ගැනීම පිළිබඳ සිතුවිලි පුහුණු කරවන සරල ආදර්ශයක් ලෙස දැකීමට මඟ පෙන්වයි.